Projektowanie instalacji gazów medycznych
Instalacja gazów medycznych to wyrób medyczny klasy IIb, więc projekt nie kończy się na rysunkach. Modelujemy w BIM zgodnie z PN-EN ISO 7396-1 i 7396-2, a wynikiem jest komplet dokumentacji: technicznej wyrobu i eksploatacyjnej dla szpitala.
Projekt wyrobu, nie tylko projekt rurociągu
System rurociągowy do gazów medycznych podlega rozporządzeniu MDR 2017/745 i klasyfikowany jest jako wyrób klasy IIb. Konsekwencja jest bardzo praktyczna: obok dokumentacji instalacyjnej musi powstać dokumentacja techniczna wyrobu, bo bez niej nie da się przeprowadzić oceny zgodności ani oznakować instalacji znakiem CE.
Dlatego projekt prowadzimy równolegle w dwóch warstwach. Pierwsza to warstwa instalacyjna: trasy, średnice, punkty poboru i jednostki zaopatrzenia, poparte obliczeniami hydraulicznymi ze współczynnikami jednoczesności. Druga to warstwa wyrobu — dokumentacja techniczna wymagana dla klasy IIb, w której rozporządzenie każe udokumentować także zarządzanie ryzykiem.
Osobno opracowujemy Dokumentację Zarządzania Eksploatacją. Najtaniej powstaje razem z projektem, kiedy wszystkie dane o instalacji są jeszcze pod ręką. Dla instalacji już istniejącej, bez zachowanej dokumentacji, punktem wyjścia jest inwentaryzacja — jej wynik staje się podstawą DZE.
Kiedy instalacja ma CE, a kiedy jest tylko zestawieniem wyrobów, tłumaczymy w artykule: czy instalacja gazów medycznych ma CE. Co wchodzi do dokumentacji eksploatacyjnej: Dokumentacja Zarządzania Eksploatacją. Dla instalacji bez dokumentacji: inwentaryzacja i audyt.
Co dostaje inwestor
Kolizję taniej znaleźć w modelu niż nad sufitem
Projektujemy w technologii BIM w środowisku Autodesk Revit. Przestrzeń nad sufitem podwieszanym na oddziale zabiegowym jest jedną z najgęściej zabudowanych w całym szpitalu: wentylacja, chłodzenie, trasy kablowe, tryskacze i rurociągi gazów medycznych walczą o te same centymetry.
W modelu przestrzennym kolizja jest widoczna, zanim ktokolwiek zamówi rury — poprawia się wtedy rysunek. Ta sama kolizja wykryta na budowie oznacza zmianę trasy, ponowne próby szczelności i przesunięcie terminu zamknięcia sufitu.
Model daje też coś, czego nie da rysunek płaski: długości i średnice rurociągu wynikają z geometrii rzeczywistej trasy. Na tym opierają się obliczenia hydrauliczne ze współczynnikami jednoczesności, które wchodzą do dokumentacji projektowej.
Dlaczego odbiory instalacji muszą wyprzedzić zamknięcie sufitu: odbiory przed zamknięciem sufitu.
Podstawa normatywna
Cztery rozstrzygnięcia, które zapadają w projekcie
Każdego z nich nie da się później zmienić bez ingerencji w gotową instalację
Zapotrzebowanie i średnice
Przepływ liczy się dla stanu jednoczesności, a nie sumy punktów poboru. Zbyt wąski rurociąg objawia się dopiero wtedy, gdy oddział pracuje pełną obsadą — czyli w najgorszym możliwym momencie.
Źródła i rezerwa
Dobór źródeł i tras należy do projektu koncepcyjnego. Wraz z nim zapada, ile źródeł pracuje, ile stoi w rezerwie i jak długo szpital utrzyma zasilanie po odcięciu jednego toru.
Strefowanie i odcięcia
Podział na strefy przesądza, jak duży fragment szpitala trzeba wyłączyć, żeby wykonać naprawę albo rozbudowę. Źle postawione zawory odcinające potrafią zablokować cały późniejszy remont.
Sygnalizacja i alarmy
Norma określa, co i gdzie ma być sygnalizowane. Projekt rozstrzyga, kto realnie zobaczy alarm o trzeciej w nocy — a to już kwestia organizacji, nie tylko okablowania.
Piętnaście lat dokumentacji dla szpitali
Od ponad piętnastu lat tworzymy dokumentację i nadzorujemy instalacje gazów medycznych, uczestnicząc w największych inwestycjach szpitalnych w Polsce. Doświadczenie projektowe potwierdza także udział w normalizacji: jesteśmy powołani do Komitetu Technicznego PKN nr 284 ds. Sprzętu, Narzędzi i Urządzeń Medycznych Mechanicznych.
Nasi specjaliści wykładają na uczelniach technicznych i medycznych, współtworzą publikacje branżowe oraz występują jako biegli sądowi i eksperci do spraw bezpieczeństwa obiektów infrastruktury krytycznej. Ta sama wiedza, która trafia do opinii i na wykłady, trafia do projektów.
Pełną listę zrealizowanych inwestycji pokazujemy na mapie: realizacje Medpipe.
Wybrane projekty
Co dzieje się po projekcie
Projekt, wykonawstwo i utrzymanie prowadzimy w jednym ręku albo osobno — zależnie od formuły inwestycji
Najczęstsze pytania o projektowanie
Jak wygląda proces projektowania instalacji gazów medycznych?
Proces obejmuje: (1) analizę wymagań obiektu — rodzaj placówki, liczby i typy punktów poboru, wymagania stref; (2) projekt koncepcyjny z doborem źródeł i tras; (3) projekt wykonawczy w technologii BIM (Autodesk Revit) zgodnie z PN-EN ISO 7396-1; (4) opracowanie dokumentacji zarządzania eksploatacją (DZE); (5) odbiory techniczne i walidację po montażu.
Jakie dokumenty zawiera projekt instalacji gazów medycznych?
Pełna dokumentacja projektowa obejmuje: projekt koncepcyjny i wykonawczy wg PN-EN ISO 7396-1, obliczenia hydrauliczne (w tym współczynniki jednoczesności), schematy funkcjonalne i rysunki BIM/Revit, specyfikacje materiałów i urządzeń, dokumentację zarządzania eksploatacją (DZE) oraz — dla wyrobów medycznych klasy IIb wg MDR 2017/745 — wymaganą dokumentację techniczną.
Czy projekt instalacji gazów medycznych podlega regulacjom MDR 2017/745?
Tak. Rurociągowe systemy gazów medycznych są klasyfikowane jako wyroby medyczne klasy IIb zgodnie z Rozporządzeniem MDR 2017/745. Projekt i wykonanie instalacji muszą spełniać zasadnicze wymagania wyrobu medycznego. Medpipe uwzględnia te wymagania na każdym etapie realizacji i wydaje opinie techniczne w zakresie zgodności.
Ile trwa projekt instalacji gazów medycznych?
Czas realizacji zależy od skali obiektu. Projekt dla małej placówki zajmuje zwykle 2–4 tygodnie; pełny projekt szpitalnego systemu gazów medycznych — 6–12 tygodni. Dokładny harmonogram ustalamy indywidualnie po analizie wymagań inwestycji.
Po co projektować w BIM, skoro wystarczy rzut i schemat?
Bo instalacja gazów medycznych dzieli przestrzeń nad sufitem z wentylacją, chłodzeniem, trasami kablowymi i tryskaczami. Model przestrzenny w Autodesk Revit pokazuje kolizje na etapie projektu — wtedy poprawia się rysunek, a nie skuwa gotowy sufit. Z geometrii modelu wynikają też długości i średnice rurociągu, więc obliczenia hydrauliczne opierają się na rzeczywistej trasie.
Czy projekt obejmuje dobór źródeł?
Tak — dobór źródeł i tras należy do projektu koncepcyjnego. Z nim wiąże się rozstrzygnięcie, jak zorganizowane jest zasilanie rezerwowe, bo od tego zależy, czy szpital utrzyma zasilanie w tlen przy awarii albo przy odcięciu jednego z torów.
Jak zapisać wymagania w specyfikacji, żeby oferty dało się porównać: wymagania przetargowe dla gazów medycznych.
Opowiedz o inwestycji, przygotujemy zakres
Do rozmowy wystarczy etap inwestycji, liczba oddziałów i to, czy instalacja powstaje od zera, czy jest rozbudowywana przy pracującym szpitalu. Projektujemy w całej Polsce.